Wat is pyrogravure ?

Pyrogravure is de kunst om figuren te branden op hout. Hiervoor wordt een apparaat gebruikt dat een metalen punt of naald verhit. Wanneer dit punt in aanraking komt met hout, verkoolt dit laatste  Aldus ontstaan bruine of zwarte vlekken en lijnen waarmee tekeningen of motieven kunnen worden gevormd.

 Het verhitten van de stift gebeurt nu elektrisch. Maar in oude boeken wordt beschreven hoe, vr de uitvinding van elektriciteit,  reeds pyrograveerapparaten bestonden die op benzeen werkten. 

Hiernaast staat de afbeelding van een pyrograveerapparaat op benzeen : de graveernaalden waren van platina en zaten vastgeschroefd in een naaldhouder, die door middel van een rubberslang verbonden was met een fles benzeen. De slang liep door, en was aan de andere zijde verbonden met een gummibal. Wanneer deze gummibal, met de hand of met de voet werd open- en dichtgeknepen, werden benzeendampen vanuit de fles naar de graveernaald gestuwd. De graveerstift werd eerst met een vlam aangestoken, daarna zorgden de benzeendampen ervoor dat de naald bleef gloeien. Door sneller of langzamer met de gummibal te pompen, kon de temperatuur van de stift worden verhoogd of verlaagd.

De komst van elektriciteit bood de mogelijkheid meer eenvoudige apparaten te ontwikkelen. Een elektrische weerstand werd aangebracht in de nabijheid van de graveerstift, de temperatuur kon worden veranderd door via een schakelaar de elektrische spanning te verhogen of te verlagen, om aldus de elektrische stroom, en dus ook de temperatuur van de stift  te verhogen of te verlagen.

Naast de eenvoud was het grote voordeel van een elektrisch apparaat dat de kunstenaar beide handen vrij had om het pyrograveerwerk uit te voeren. En... er moesten geen dure platinastiften meer worden gebruikt !

Dit type elektrische apparaten is nog in gebruik, zoals de afbeelding hiernaast aantoont. Groot nadeel van deze apparaten is dat de elektrische spanning van 130 of 220 V rechtstreeks tot aan de graveerstift loopt, wat op het vlak van veiligheid te wensen overliet. In moderne apparaten werd aan dit euvel verholpen, komt alleen ongevaarlijke laagspanning tot aan de graveerstift, en werd de isolatie merkelijk verbeterd.

Om de warmte over te brengen op het hout, waardoor het motief of tekening ontstaat, bestaan verschillende vormen van graveerstiften.

 

Naargelang het resultaat dat men wenst te bekomen, gebruikt men naalden, cirkelvormige - of driehoekige punten. Met schuine vlakken kunnen de schaduweffecten worden bekomen.

Alle houtsoorten kunnen worden gepyrograveerd, de beste resultaten worden echter bekomen wanneer men gebruik maakt van zacht blank hout, zoals lindenhout.

Alvorens het pyrograveerwerk kan beginnen, dient een tekening op het hout te worden aangebracht. Dit kan ofwel rechtstreeks gebeuren, ofwel vanuit een model worden overgebracht d.m.v. carbonpapier. Mits het oordeelkundig gebruik van de verschillende stiften op verschillende temperaturen, kunnen kleuren bekomen worden van lichtbruin tot zwart, en dit met fijne strepen of groeven tot schaduwen over grotere oppervlakten. 

//hoogte en breedte //aantal plaaatjes //true is bediening, false is geen //plaatje 1 //etc //plaatje .. //plaatje .. //achtergrondkleur //vertraging tussen verschuiven plaatjes //tijd tussen plaatjes //grootte verschuiving  
Klik op het plaatje om meer details te zien

De kwaliteit van het pyrograveerapparaat en de stiften is belangrijk, maar het is de hand van de kunstenaar die de stift vasthoudt die de kwaliteit van het resultaat gaat bepalen. De voorbeelden die verder op deze site te zien zijn geven een overzicht van de resultaten die door het pyrograveren van hout kunnen worden bekomen.